Зошто времето лета кога сме на социјалните мрежи, а „замрзнува“ кога чекаме?

Дали ви се чини дека времето поминува сè побрзо? Науката објаснува зошто мозокот го забрзува субјективниот часовник кога сме на социјалните мрежи и зошто годините летаат како што старееме.

Сте почувствувале ли дека еден час поминат на Instagram или TikTok трае само 10 минути, додека 10 минути чекање ред во банка траат како цел час? Овој феномен не е случаен. Нашето тело и мозок имаат сопствен, субјективен часовник кој забрзува или успорува во зависност од тоа колку сме фокусирани, емоционално вклучени или изложени на нови информации. Навлегуваме во науката која објаснува зошто со текот на годините животот ни се чини дека станува сè побрз.

Внатрешниот часовник: Како мозокот го мери времето

Клучните невротрансмитери кои ја регулираат нашата перцепција за времето. Кога сме возбудени (спорт, социјални мрежи, нов проект), се лачи повеќе допамин, што го прави мозокот да регистрира помалку „ознаки“ на времето, па се чини дека тоа лета. Сигурно сега се прашувате што е допамин? Вежбањето, сексот и смеењето го поттикнуваат хормонот на среќа – допамин. Допаминот, норадреналинот и серотонинот се невротрансмитери кои го подобруваат расположението.

Новитет наспроти Рутина: Кога сме деца, сè е ново и мозокот складира повеќе спомени (создавајќи илузија дека времето траело подолго). Како возрасни, рутината ја намалува регистрацијата на нови настани, па времето се спојува и се чини дека брзо поминува.

Времето побрзо минува на социјалните мрежи

Континуирана стимулација: Социјалните мрежи се дизајнирани да нудат бескраен тек на информации. Ова постојано активирање на центрите за награда во мозокот ја елиминира монотонијата, со што го држи „допаминскиот часовник“ на брзо темпо, односно постојано сме заинтересирани да продолжиме со користење на социјалните мрежи

Илузија на контрола: Кога сами скроламе, имаме чувство дека ние го контролираме темпото, што е различно од пасивното чекање во ред. На тој начин, тоа нè задржува да останеме на интернет и да сме активно ангажирани.

Наш совет: Поставете си тајмер пред да отворите TikTok, Facebook или Instragram.. Шансите се големи дека ќе бидете изненадени колку брзо ќе заѕвони алармот.

Зошто годините поминуваат побрзо со нашето стареење?

Факторот на внимание (Живеење во моментот)

Возрасните често се концентрираат на иднината (плаќање сметки, работни обврски), додека децата живеат во моментот. Ангажирањето во моментот го успорува времето.

• Деца (сегашност): Децата живеат во моментот („овде и сега“). Нивниот ум е ангажиран со сензациите и откритијата околу нив. Ова активно ангажирање и постојаното формирање на нови спомени го принудува мозокот да регистрира повеќе детали, а со тоа и да го успори субјективното време.
• Возрасни (иднината): Возрасните често се концентрираат на иднината (плаќање сметки, работни обврски, утрешниот состанок, семејни обврски…). Кога умот е фокусиран на нешто што допрва треба да се случи, тој не е целосно присутен во сегашниот момент. Оваа пасивност на вниманието го забрзува субјективниот тек на времето.

Наш совет: Ангажирањето во моментот, слично на детската љубопитност, е најмоќниот „психолошки трик“ за да се успори перцепцијата на животот.

Пропорционална перцепција: Ефект на релативноста

Овој концепт се базира на идејата дека ние го мериме новиот временски период (една година) во однос на вкупното време кое сме го доживеале до сега.

Пример	Возраст	Удел на новата година	Математичка пресметка
Дете	5 години	1 година	1 година : 5 години = 20 %
Возрасен	50 години	1 година	1 година : 50 години = 2 %

Објаснување:

• За детето: Таа нова година претставува 20% од неговиот живот. Тоа е голем дел, полн со многу нови искуства и промени, па затоа таа година изгледа многу долга и значајна.
• За возрасниот: Таа нова година претставува само 2% од неговиот живот. Тоа е мал, незначителен дел. Мозокот не ја „маркира“ таа година како нешто огромно, туку како брз додаток на огромна база на податоци.

Заклучок: Колку е поголема базата на веќе поминато време, толку помалиот дел што го додаваме (една година) се чини дека поминува побрзо и помалку значајно.

Ви препорачуваме: Ако сакате да го успорите субјективниот тек на времето, науката е јасна: излезете од рутината. Пробајте нов пат до работа, научете нова вештина или патувајте некаде каде што не сте биле. Овие нови искуства го принудуваат мозокот да создава нови спомени и да ја „прошири“ вашата временска перцепција.

❓Прашање за дискусија: Кој е вашиот најдобар трик да го „убиете“ времето додека чекате нешто? Споделете го вашето искуство во коментари!