Петковден – Денот на Света Петка: Заштитничка на домот, жените и децата
На 27 октомври (14 октомври по стар стил), православниот свет се поклонува пред големата светица, Преподобна мајка Параскева – Света Петка, а празникот е познат во нашиот народ како Петковден. Овој ден го означува почетокот на зимските празнувања и е една од најголемите домашни слави во Македонија.
Која била Света Петка и зошто е важна?
Света Петка е родена кон крајот на 10 век, во градот Епиват, во имотно и побожно христијанско семејство од словенско потекло. Нејзиното име, Параскева, на грчки значи „подготовка“ или „петок“ (бидејќи е родена во петок). Откако рано се посветила на Бога, по смртта на нејзините родители, таа го напуштила родителскиот дом и заминала на подвижнички живот, прво во Цариград, а потоа во Јорданската пустина, каде што минала долги години во строг пост и молитва. Според преданието, пред смртта, ангел ѝ наредил да се врати во татковината, каде што починала во 11 век. Нејзините чудотворни мошти низ вековите биле пренесувани низ разни места, оставајќи зад себе безброј сведоштва за исцеленија.
Значењето и oбичаите на Петковден
Света Петка се смета за заштитничка на жените, децата, старите лица, болните и на домот. Во тешки моменти, верниците со искрена молитва ѝ се обраќаат за утеха, здравје, духовен мир и заштита од несреќи.
Во Македонија, празникот се слави со посебна почит:
- Слава (Крсна Слава): Петковден е честа домашна слава. Домаќините, кои ја имаат заштитничката за своја покровителка, принесуваат славски леб, вино и пченица во црквата за осветување.
- Петолебие: Во црквата се носи обредно лепче (или пет лепчиња), во спомен на библискиот настан кога Исус Христос со пет леба нахранил пет илјади луѓе.
- Забрана за работа: Според народното верување, на овој ден не треба да се врши тешка физичка работа, особено жените не треба да перат, да месат или да работат со рачни работи. Денот треба да биде посветен на молитва и духовен развој.
- Молитва и Пост: Верниците се молат за здравје и напредок, а многумина постат во пресрет на празникот за да го дочекаат подготвени.
Петковден е ден кога се потврдуваат вековните духовни вредности и се слави силата на верата и побожноста. Нека е честит и за многу години празникот на сите кои го празнуваат!
