Зошто се празнува 1 април?

Први април, познат и како Ден на сите шегаџии или Денот на лагата е меѓународен феномен кој обединува над милијарда луѓе во светот преку смеата, триковите и добронамерните лаги. Иако не е официјален државен празник, неговата традиција е длабоко вкоренета во културите на речиси сите континенти.

Историски корени и теории за потеклото

Потеклото на овој ден е обвиено со мистерија, но постојат неколку клучни теории:

• Каунтербериските приказни: Најраната пишана врска помеѓу овој датум и шегата се наоѓа кај Џефри Чосер (1392 г.), каде лисицата успева да го насамари суетниот петел.
• Календарски промени: Многумина веруваат дека празникот настанал во Франција во 16 век, кога со усвојувањето на Едиктот од Русијон, Новата година се префрлила од 1 април на 1 јануари. Оние кои продолжиле да слават во април биле нарекувани „априлски будали“.
• Антички претходници: Се смета дека римскиот фестивал Хиларија (25 март) и иранскиот Сиздах Бедар (кој датира од 536 г. п.н.е. и се слави на 1-ви или 2-ри април) се најстарите форми на вакви прослави. Иранците си прават меѓусебни шеги на тринаесеттиот ден од персиската Нова Година (Нороуз), која е на први или втори април, па постои верување дека и тоа всушност е и првиот почеток на одбележување на 1 Април.

Како се слави низ светот?

Обичаите варираат од земја до земја, а времетраењето на шегите е различно:

• До пладне: Во Велика Британија, Канада, Јужна Африка и Нов Зеланд, шегите се дозволени само до пладне. Оној што прави трикови по 12:00 часот се нарекува „Априли-ли-ли“ и тој станува мета на исмевање.
• Цел ден: Во САД, Русија, Германија, Ирска и многу други земји, забавата трае до крајот на денот.
• Априлска риба (Poisson d’avril): Во Франција и Италија, традицијата наложува децата да лепат хартиени риби на грбовите на своите пријатели без тие да забележат.
• Скандинавски обичаи: Во Данска и Шведска, покрај 1 април, често се прават шеги и на 1 мај.
• Шпански говорни подрачја: Наместо во април, најголемиот дел од овие земји се шегуваат на 28 декември (Денот на невините), со исклучок на островот Менорка.

Интересни историски анегдоти

Една од највпечатливите првоаприлски измами се случила во 1713 година, кога писателот Џонатан Свифт авторот на „Гиливеровите патувања“ објавил дека погубен криминалец ќе се врати од мртвите за да пие пиво во паб. Настанот предизвикал масовна посетеност на пабовите од луѓе жедни да го видат чудото. Во Холандија и Полска, дури и медиумите и државните институции често објавуваат неверојатни вести кои подоцна се демантираат.

Први април во Македонија

Во Македонија, овој ден е особено омилен кај најмладите. Градинките и училиштата организираат маскенбали каде децата се преправаат во своите омилени ликови. Последните години, традицијата се прошири и кај возрасните, па плоштадите, кафулињата и дискотеките се исполнети со иновативни маски, смеа и натпревари за најдобар костим.

Без разлика дали ќе залепите риба на нечиј грб или ќе кажете обична лага со која ќе насмеете некој друг и нема никому да наштетите, целта на овој ден е единствена – да го прославиме хуморот како неопходен зачин во секојдневниот живот.